wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo mazowieckie / powiat węgrowski / gmina Grębków

  • Znajdź dział

  • Galeria zdjęć
  • Historia
  • Czasy prehistoryczne
  • Od Piastów do Jagiellonów
  • Okres zaborów (1795-1918)
  • Kronika wsi

Żarnówka

www.zarnowka.07-110.wsiepolskie.pl

Moderator: Krzysztof Jaczewski

Redakcja: Krzysztof Jaczewski

Zostań moderatorem tematycznym

Opis i historia wsi / Historia / Okres zaborów (1795-1918)

http://c.wrzuta.pl/wi942/b26c590300121026508d6282/ornament7b

POWSTANIE RUCHU MARIAWICKIEGO
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ciekawa karta w historii Żarnówki, jest związana z powstaniem pod koniec XIX w. ruchu mariawickiego na terenie Królestwa Polskiego. Mariawityzm jest ruchem o polskim rodowodzie. Wyłonił się w Kościele Rzymskokatolickim po Objawieniu Miłosierdzia Bożego, które otrzymała bł. Maria Franciszka Kozłowska(1862-1921). Istotą tegoż Objawienia(02-08-1893) jest kult Eucharystii i wzywanie pomocy Matki Bożej. Błogosławiona Maria Franciszka Kozłowska była Założycielką Zgromadzenia Sióstr Mariawitek, a także Kapłanów Mariawitów. Mariawici wielokrotnie próbowali zalegalizować swoją działalność w ramach Kościoła Rzymskokatolickiego(1903-1906), jednak starania te nie uzyskały akceptacji Stolicy Apostolskiej, jak i biskupów polskich. W rezultacie doprowadziło to ostatecznie w 1906r. do nałożenia ekskomuniki papieskiej na bł. M. Franciszkę i ks. Michała J. Kowalskiego. Wynikiem tego było powstanie odrębnego niezależnego Kościoła. Nazwa "Mariawita"pochodzi od łacińskich słów Marie vitam imitans- Maryi życie naśladujący. W latach 1909-1910 trzej księża mariawiccy(Michał Kowalski, Roman Próchniewski i Leon Gołębiowski), otrzymali sakrę biskupią od biskupów starokatolickich w Holandii. Akt ten pozwolił nowopowstałemu kościołowi zachować Sukcesję Apostolską. W 1914r. została zbudowana katedra w Płocku, która otrzymała nazwę Świątyni Miłosierdzia i Miłości. Stanowi ona wraz z przyległym klasztorem centrum duchowe, oraz administracyjne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów. Podstawę doktrynalną kościoła stanowią Księgi Kanoniczne Starego i Nowego Testamentu, Tradycja Święta oraz dogmaty ustanowione na pierwszych siedmiu Soborach Powszechnych. Kościół Starokatolicki Mariawitów uznaje Siedem Sakramentów Świętych, spowiedż uszna obowiązuje do 18 roku życia, a dla dorosłych jest dobrowolna. Celibat duchownych jest dobrowolny. Mariawici odrzucają rzymskokatolicki dogmat z 1870r. o prymacie i nieomylności papieża. W obecnym czasie Kościół liczy ponad 24000 wiernych w Polsce, oraz około 5000 wyznawców we Francji. Siedzibą Biskupa Naczelnego jest Płock.
http://images43.fotosik.pl/1466/7ac531b884a4ecc8.jpg http://images38.fotosik.pl/1662/16796013a5bab2f7.jpg
Katedra Mariawicka w Płocku_________________________Maria Franciszka Kozłowska 1862-1921

Parafia mariawicka w Żarnówce wyodrębniła się z rzymskokatolickiej parafii w pobliskim Grębkowie i była szóstą parafią mariawicką powstałą na ziemiach polskich. Parafianie w Grębkowie już od najdawniejszych czasów byli żle traktowani przez swoją władzę duchowną. Przez 35 lat proboszczem w Grębkowie był ks. Michał Mystkowski, którego oskarżano o wiele uchybień w pracy duszpasterskiej. Ks. Mystkowski dbał głównie o zaspokojenie swoich potrzeb materialnych, czego wynikiem były przypadki, że władze państwowe niejednokrotnie zmuszały go do pochowania niektórych zmarłych parafian, gdyż bez odpowiednich opłat nie chciał tego uczynić. Następcą ks. Mystkowskiego był ks. Henryk Ciemieniewski, który również nie okazał się lepszym od swojego poprzednika, gdyż przejawiał zamiłowanie do pieniędzy i był oskarżany o rozwiązły tryb życia. W wyniku takiego postępowania parafia coraz bardziej ubożała, gdyż prawie wszystkie środki przekazywane na potrzeby kościoła, szły na utrzymanie niewiast i gości. Parafianie grębkowscy wielokrotnie skarżyli się do swojego biskupa na bezwzględność, lenistwo i niedbalstwo swoich duszpasterzy, jednak działania te nie przynosiły oczekiwanego rezultatu. Podobna sytuacja miała miejsce w wielu innych parafiach w których ludzie zaczęli usuwać z parafii księży prezentujących podobny system moralny. W parafiach tych wierni wypowiadali posłuszeństwo swoim biskupom i oddawali się pod kierownictwo księży mariawitów, którzy w tym czasie prezentowali bardzo wysoki poziom moralny, oraz dbałość o powierzony lud. Parafianie grębkowscy również zapragnęli mieć takiego duchownego i zaczęli uczęszczać na nabożeństwa do sąsiedniej parafii w Wiśniewie, gdzie pracował kapłan mariawita.
http://images41.fotosik.pl/1616/d221cda99697fd11.jpg http://images38.fotosik.pl/1662/87af16337729e4bc.jpg
Kościół p.w.św.Bartłomieja w Grębkowie______bp.Franciszek Jaczewski-ordynariusz lubelski w latach 1890-1914

Ks. Ciemieniewski zauważywszy, że jego parafianie coraz częściej udają się na nabożeństwa do Wiśniewa, starał się za wszelką cenę ich do tego zniechęcić. Jak czytamy o tym w "Kalendarzu Mariawickim" z 1909 roku: "Za wpisanie do Adoracji kazał swoim parafianom publicznie leżeć krzyżem przed wielkim ołtarzem. W konfesjonale zaś i na ambonie piorunował na tych, którzy z kompaniami do Wiśniewa chodzili". Taka sytuacja przyczyniła się do zaostrzenia stosunków między parafianami, a ich proboszczem i biskupem diecezjalnym. Wynikiem tego parafianie grębkowscy postanowili sami pozbyć się swojego proboszcza i poddać się pod kierownictwo księży mariawickich, i za przykładem innych parafii zebrali 3000 podpisów i przesłali zawiadomienie, do władz duchownych i świeckich, o tym, co postanowili. Następnie udali się do ks. Ciemieniewskiego i zażądali, aby w ciągu dwuch tygodni opuścił parafię. W wyniku tego 4 marca 1906r. ks. Ciemieniewski zgodnie z wolą swojego biskupa ks. Franciszka Jaczewskiego ówczesnego ordynariusza lubelskiego, musiał przenieść się na wikariat do Węgrowa. Z chwilą wyłączenia się parafian grębkowskich z pod władzy biskupów posługi religijne zaczęli spełniać księża mariawiccy; Józef M. Stanisław Szymanowski, Adam M. Bazyli Furmanik, Józef M. Czesław Paradowski, Franciszek M. Anioł Miazga. Ostatecznie ks. F. Miazga zamieszkał na stałę w Grębkowie i spełniał tam posługi proboszcza. Fakt ten jednak nie uspokoił sytuacji, gdyż grupa rzymsko-katolików nie chciała dopuścić do przejęcia kościoła i plebanii przez mariawitów. Pierwszego napadu na mariawitów dokonano podczas rekolekcji wielkopostnych, które prowadzili kapłani mariawici, kiedyto pijani delegaci wtargnęli na plebanię i zaczęli hałasować i grozić obecnym tam kapłanom śmiercią jeśli natychmiast nie opuszczą plebanii. Ostatecznie dopiero interwencja wojska w kwietniu 1906r. zakończyła walki w, których były ofiary śmiertelne i około 200 rannych. Były to jedne z najkrwawszych pogromów antymariawickich w Polsce. Pomimo tego, że 3000 parafian grębkowskich z 3700, opowiedziało się za mariawityzmem, władze carskie nakazały zwrot kościoła rzymsko-katolikom. Sytuacja ta spowodowała, iż mariawici grębkowscy musieli przenieść się do małej murowanej kaplicy w Żarnówce. Wkrótce przstąpiono do budowy nowego drewnianego kościoła, który ukończono w ciągu dwóch miesięcy. Od tego czasu Żarnówka stała się głównym ośrodkiem życia religijnego grębkowskich mariawitów. Ponadto w skład żarnowskiej parafii wchodziły domowe kaplice we wsiach; Kózki, Trzcianka, Sinołęka, Leśnogóra i Kazimierzów. Na terenie dzisiejszej parafii w Żarnówce istniała także parafia w pobliskiej Czerwonce, która powstała w 1906 roku. Istniał tam okazały drewniany kościół, który jednak spalił się podczas II wojny światowej. Proboszczem w Czerwonce był także kapłan F. M. Anioł Miazga. Parafia w Żarnówce powstała w wyniku uświadomienia religijnego, oraz krzywd jakich doznali parafianie grębkowscy od swoich władz duchownych na przestrzeni wielu lat.W parafii tej do czasu rozłamu nie pracował żaden kapłan mariawita. Do powstania mariawityzmu na tym terenie przyczynił się dojeżdżający i pomagający proboszczowi ks. F. M. Anioł Miazga, pierwszy proboszcz w Żarnówce.
http://images37.fotosik.pl/1640/d34380fd40452429.jpg
Kościół drewniany w Żarnówce

Ks. Miazga poznał mariawityzm będąc jeszcze klerykiem w Lublinie dzięki profesorom, którzy już byli ukrytymi mariawitami. Na kleryka oddziaływał w dużej mierze ks. R. J. Próchniewski (późniejszy biskup) i ks. J. Kopystyński. Po krótkim czasie jego kapłaństwa nastąpił rozłam w Kościele Rzymskokatolickim i wtedy młody kapłan opowiada się po stronie ruchu mariawickiego. W 1955r. Kapłan Anioł obchodził jubileusz 50 lecie kapłaństwa w Żarnówce. Był ostatnim żyjącym z tej grupy duchownych, którzy jako kapłani rzymskokatoliccy przyjęli mariawityzm. Kapłan Franciszek M. Anioł Miazga pochowany został w 1969r. na cmentarzu parafialnym w Żarnówce.
http://images40.fotosik.pl/1670/645f8c3f4a7562cc.jpg http://images35.fotosik.pl/1483/d0d48c72efb34b72.jpg
ks.Franciszek M.Anioł Miazga-pierwszy proboszcz _____ks.bp.Maria Roman Nowak-proboszcz w latach 1962-1986

W parafii żarnowskiej oprócz pracy duszpasterskiej, rozwijana była działalność oświatowa, wyrazem czego było zorganizowanie w 1911r. biblioteki, czytelni i szkoły. Przy parafi działało także wzorcowe gospodarstwo rolne, oraz sklep spożywczy. W 1927r. staraniem ks. Miazgi i parafian; Stanisława Boruca, Kazimierza Miąska i Wincentego Skoneckiego powstała także Ochotnicza Straż Pożarna. W 1963r. przystąpiono do przebudowy kościoła z drewnianego na murowany. Proboszczem w tym czasie był ks. Roman M. Nowak (późniejszy biskup). Prace prowadzono etapami i 6 sierpnia 1980 roku dokonano poświęcenia nowego kościoła.
http://images46.fotosik.pl/1637/b2d54cc8f0368b85.jpg
Kościół w Żarnówce po przebudowie

W 1996r. pobudowany został nowy dom parafialny w czasie gdy proboszczem był ks. Zbigniew M. Nawara. W roku 2003 znacznemu zniszczeniu w wyniku pożaru uległ kościół. Staraniem parafian i kapłana M. Wiesława Kowalczewskiego, proboszcza w latach 1997-2015 został w ciągu roku odbudowany w jeszcze piękniejszym kształcie, zyskując nową wieżę.
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_mariawicki_w_%C5%BBarn%C3%B3wce_03.JPG/640px-Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_mariawicki_w_%C5%BBarn%C3%B3wce_03.JPG
Kościół p.w.Przemienienia Pańskiego w Żarnówce (stan aktualny).

______________________https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Kap%C5%82an_Jerzy_Maria_Wies%C5%82aw_Kowalczewski.jpg/344px-Kap%C5%82an_Jerzy_Maria_Wies%C5%82aw_Kowalczewski.jpg_______________________________
Kapłan Jerzy Maria Wiesław Kowalczewski-proboszcz w latach 1997-2015


Przy spożądzaniu opisu autor kożystał z pracy p. Ewy Zalewskiej pt. "Z dziejów parafii mariawickich w okolicach Kałuszyna. 100-lecie samodzielnego istnienia Kościoła Starokatolickiego Mariawitów" zamieszczonej w Roczniku Kałuszyńskim nr.7 z 2007 roku.